Wat is inflatie?

Iedereen weet dat door inflatie de prijzen stijgen. Gemiddeld ieder jaar zo’n 1,5 à 2 procent. Minder mensen zijn zich bewust van de grote invloed die inflatie heeft op waardeontwikkeling. In dit artikel beantwoorden we daarom de volgende 4 belangrijke vragen over inflatie:

Inflatie komt van het latijnse woorde voor ‘opblazen’. Een continue stijging van het prijsniveau, zorgt ervoor dat dezelfde hoeveelheid geld minder waard wordt. Daarom wordt inflatie ook wel gezien als geldontwaarding.

Hoe ontstaat inflatie?

Inflatie kan veroorzaakt worden door hogere consumentenprijzen, en/of door een hogere marktliquiditeit – meer geld op de markt. Alhoewel inflatie niet per se negatief is, zorgt het ervoor dat dezelfde nominale hoeveelheid geld in de praktijk minder waard wordt.

Vraaginflatie

Vraaginflatie is de klassieke vorm van inflatie. Er is meer vraag dan aanbod op de markt. Omdat er een schaarste is in aanbod, kunnen bedrijven de prijzen voor hun producten en diensten verhogen. Zodra de prijzen stijgen, wordt geld ‘minder waard’, omdat je per geldeenheid (bijvoorbeeld euro), minder waren aan kunt schaffen.

Aanbodinflatie

Aanbodinflatie omvat een stijging in het algemene prijsniveau. Vaak wordt dit veroorzaakt door hogere kosten voor bedrijven. Ook het streven van bedrijven om hun winst te maximaliseren kan een oorzaak zijn voor inflatie.

Hoe wordt de inflatie berekend?

De inflatie of algemene prijsstijging wordt gemeten aan de hand van een statistisch ‘boodschappenmandje’ van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit mandje is representatief voor de vraag in de samenleving en bestaat uit gebruikelijke producten en diensten zoals benzine, huren en levensmiddelen (= vaste boodschappenmandje). Deze prijsindex wordt iedere maand bijgewerkt. De jaarlijkse verandering is de inflatie in Nederland. In de laatste jaren schommelt de jaarlijkse inflatie tussen de 0,8% en 2,6%. Gemiddeld ongeveer bij 1,5%.

Hoeveel inflatie is gezond voor de samenleving?

Extreme inflatie is niet gezond voor de economie. Hyperinflatie – een extreme vorm van inflatie waarbij de prijzen rasant stijgen – kan er zelfs voor zorgen dat geld hervormd wordt. De onderliggende valuta wordt officieel aangepast. Dit is bijvoorbeeld meermaals met de Italiaanse lira gebeurd. Om een zekere vorm van prijsstabiliteit te garanderen, heeft ieder valutagebied een centrale bank. Deze bank moet ervoor zorgen dat de valuta stabiel blijft.

Voor de eurozone, is dit de opgave van de Europese Centrale Bank (ECB). Op de middellange termijn probeert de ECB de inflatie net onder de 2% te houden. Waarom 2% inflatie? De ECB houdt een streefwaarde van 2% aan, om bijvoorbeeld meetonzekerheden op te vangen. Zo kan het niet zijn dat de eigenlijke inflatie onder de 0% valt. Ook ligt 2% ver genoeg boven de nulgrens om deflatie te voorkomen. Waarom dat zo belangrijk is, lees je in ons artikel over deflatie.

De ECB meldt de actuele inflatiecijfers op iedere 28e van de maand. Momenteel ligt de inflatie in de eurozone onder de streefwaarde van 2%. Dit is dan ook waarom de Centrale Bank ervoor besloten heeft om de rentes alsmaar naar beneden bij te stellen. Een ommekeer naar stijgende rentes is in de komende jaren niet te verwachten. Ook omdat hogere rentes de schulden van sommige eurolanden ondraaglijk zouden maken.

Wat betekent inflatie voor spaarders en consumenten?

Bij een inflatie van 2% per jaar, verlies je ieder jaar aan koopkracht. Stel je hebt € 50.000 op je spaarrekening. Bij een inflatie van 2%, blijft hier na tien jaar nog slechts ongeveer € 41.000 over. Natuurlijk is het geld niet weg, maar je kunt over tien jaar met € 50.000 evenveel diensten in gebruik nemen en waren kopen, als je nu kunt met € 41.000.

Na 20 jaar, is je geld nog slechts ongeveer € 33.600 waard – bij een gemiddeld hoge inflatie. Dit waardeverlies kun je opvangen met een spaarrekening of depositorekening waar je nog een goede rente op ontvangt. Als je nog meer uit je geld wilt halen, kun je altijd overwegen om te beleggen, maar dit is zeker niet zonder risico!

Wat is deflatie?